عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی فقهی و حقوقی پرداخت دیه غیرمسلمان و بیگانگان از بیت المال

قسمتی از متن پایان نامه :

 

چکیده

در مورد مسئولیت بیت المال مسلمین نسبت به جنایتی که شخص غیر مسلمان در قلمرو کشورجمهوری اسلامی ایران مرتکب می‏شود‏یا جنایتی که به او وارد می‏گردد، تصریح فقهی و قانونی وجود ندارد و در کتاب‏های حقوقی نیز مسأله بر سکوت برگزار شده است. در این پایان نامه با توجه به قواعد فقهی مرتبط   همچون  حاکم وارث کسی است که وارثی ندارد و قاعده‏ی  هر کس نفعی برای اوست خسارت هم بر عهده‏ی اوست و قاعده‏ی استیمان و قاعده‏ی ارزشمندی خون مطلق انسان قطع نظر از وابستگی‏های قومی، نژادی، دینی، مذهبی، عقیدتی و… و ادله‏ی فقهی و شرعی سه دیدگاه به دست آمده است. دیدگاه منتخب این تحقیق:

دیدگاه اول آن است که تفاوتی بین کافر و مسلمان وجود ندارد و همانطور که بیت المال نسبت به مسلمان مسئولیت دارد. نسبت به غیرمسملمان و بیگانه نیز مسئولیت داشته باشد. دیدگاه دوم آن است که بیت المال مسلمین مسئولیتی در قبال کفار و غیرمسلمانان و بیگانگان نداشته باشد. بالاخره دیدگاه سوم آن است که بیت المال به واسطه‌ی قرارداد ذمه فقط در مورد کفار ذمی مسئولیت داشته باشد.

نتیجه به دست آمده براساس دلایل فقهی و حقوقی دیدگاه اول موجه‌تر است. در مواردی که در قانون مجازات اسلامی و حقوق کیفری ایران پرداخت دیه از بیت المال تجویز شده است و شامل بیگانگان هم می‌شود.

واژگان كليدي: بيت المال، ‌مسلمان، كافر حربي، ‌كافر ذمي، ديه، ‌جنايت، ‌بيگانه.

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب:

مقدّمه 1

  1. طرح موضوع 2

2.سابقه وضرورت تحقيق 5

  1. اهداف كلي تحقيق كاربردهاي آن 5
  2. سوال‏های اصلي تحقيق 7
  3. فرضيه‏های تحقيق 7
  4. روش تحقيق 8
  5. سازمان دهي تحقيق 8

فصل اول : 10

كليات 10

1-1. مبحث اول: واژه شناسي 11

1-1-1.      تبيين مفهوم ديه 11

1-1-1-1.     معناي ديه در لغت 11

1-1-1-2. معناي ديه در اصطلاح فقهاي اماميه 12

1-1-1-3. معناي ديه در اصطلاح فقهاي اهل سنت 13

1-1-1-4. معناي ديه در لسان روايات 14

1-1-5. تعريف مسئوليت در لغت 14

تعريف مسئوليت در اصطلاح 15

1-1-5-1. انواع مسئوليت در فقه و حقوق 15

1-1-6. معناي لغوي و اصطلاحي بيت المال 17

1-1-6-1. بررسي پيشينه‏ی تاريخي مسئوليت دولت 18

1-1-6-2. پيشينه‏ی مسئوليت بيت المال (دولت) در دوران گذشته 19

1-1-6-3. پيشينه‏ی مسئوليت دولت در دوران معاصر 21

1-1-7. مفهوم بيگانه 22

1-1-7-1. مفهوم بيگانه و انواع آن در حقوق موضوعه 23

1-1-7-2. مفهوم بيگانه و اقسام آن در فقه اسلامي 23

1-1-8. غير مسلمان از ديدگاه اهل لغت و فقه و حقوق اسلامي 24

1-1-8-1. گروه‏های غير مسلمان از نظر اسلام 26

1-1-8-2.اقليت‏های ديني شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران 28

2-1. مبحث دوم: بررسي پيشينه‏ی تاريخي ديه 29

2-1-1. ديه در دوران باستان 30

2-1-2. ديه در شرايع آسماني 32

2-1-3. ديه در نظام حقوقي غرب 36

2-1-4. ديه در نظام حقوقي ايران 38

2-1-4-1. پيشينه‏ی ديه قبل از انقلاب اسلامي ايران 38

2-1-4-2. پيشينه‏ی ديه بعد از انقلاب اسلامي ايران 39

3-1. مبحث سوم: جايگاه ديه در حقوق كيفري ايران 41

3-1-1. جايگاه ديه در حقوق كيفري ماهوي 41

3-1-2. جايگاه ديه در حقوق كيفري شكلي 42

2-2. مبحث اول: مفهوم مباني 43

2-2-1. مفهوم مباني در لغت 44

2-2-2. مفهوم مباني در اصطلاح حقوقي 45

2-2-3. مفهوم مباني در اصطلاح فقهي 46

فصل دوم: 48

مباني نظري، فقهي و قانوني توجيه كننده‏ی مسئوليت 48

بيت المال مسلمين در قبال ديه‏ی غير مسلمانان و بيگانگان 48

2-1. طرح بحث 49

2-2. مبحث دوم: مباني نظري و فقهي تعهد و مسئوليت بيت المال نسبت به پرداخت ديه‏ی غير مسلمانان و بيگانگان 50

2-3-1. پايمال نشدن خون مسلمان 51

2-3-2. قصور حكومت در ايجاد نظم 59

2-3-3. قاعده‏ی الضمان بالخراج 62

2-3-4. جنبه‏های عاطفي و سياسي 65

2-4-1. حقوق كيفري داخلي 66

2-4-2. حقوق بين الملل 67

2-5. مبحث چهارم: طرح ديدگاه‏ها 70

2-5-1. ادله‌ی فقهی موافقان مسئولیت بیت المال 71

2-5-2. ديدگاه دوم: ادله‏ی مخالفان مسئوليت بيت المال 77

2-5-3. ديدگاه سوم: ادله قائلين به تفصيل ميان كافر ذمي و حربي 80

2-5-4- ديدگاه منتخب (نظريه‏ی مختار) 83

فصل سوم: 85

دیه غیرمسلمانان و بیگانگان 85

از منظر دین اسلام و روایات 85

3-1. ضرورت واهمیت بحث 86

3-2. مبحث اول: دیه غیرمسلمان و بیگانه از نگاه دین اسلام و روایات 87

3-2-1. مقادیر و شرایط دیه غیرمسلمان و بیگانه 87

3-2-2. دیه اهل ذمه در روایات 90

نتايج و پيشنهادها 110

الملخّص 112

فهرست منابع 113

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف كلي تحقيق كاربردهاي آن

با توجه به آنچه كه گذشت شايد روزي نباشد كه پروندهاي در ارتباط با مسئوليت بيت المال و دولت در پرداخت ديه در دادگاه‏ها مطرح نشود. فرار قاتلين پس از ارتكاب جرم و ناپديد شدن از انظار عموم براي هميشه و يا ساليان دراز، پيدا شدن اجسادي كه قاتلين آن شناسايي نشده اند، ‌قتل‏های خطاي محض كه پرداخت ديه‏ی ايشان غيرممكن است، افرادي كه در تيرانداز‏ی مأمورين به قتل رسيده اند و موارد متعدد ديگر همگي پرونده هايي است كه در آن سخن از مسئوليت بيت المال مسلمين در ميان است. حال اگر اين موارد مربوط به غير مسلمانان و بيگانگان مقيم در قلمرو كشور اعم از مسلمان و يا غير مسلمان باشد كه در ايران به صورت دايم يا موقت اقامت دارند يا اصولاً به عنوان گردشگر ومهاجر به ايران مسافرت و يا تردد می‏نمايند وپرونده‏ای در محاكم قضايي ايران مطرح برای رسيدگي باشد،‌داگاه‏های رسيدگي كننده براي تعيين تكليف و صدور حكم بايد به كدام مواد قانوني ويا قاعده‏ي فقهي رجوع يا استناد نماييد؟ بنا به مراتب، اهميت موضوع تحقيق بيش از پيش آشكار می‏شود. اهداف كلي اين تحقيق و كاربرد‏های آن به شرح زير قابل تصور خواهد بود:

الف) ارائه راهكار‏های قانوني به مراجع قضايي و دادگاه‏ها در رسيدگي به پرونده‏های بلاتكليف در مورد اتباع بيگانه وغير مسلماناني كه در قلمرو كشور جمهوري اسلامي ايران مقتول يا مجروح و يا خود مرتكب جنايتي می‏شوند‏؛ آن هم به منظور پرداخت ديه‏ی آنان از بيت المال مسلمين همچون مسلمانان و شهروندان درجه يك كشور.

ب) ارائه راهكارهاي اساسي جهت تغيير سياست جنايي، قضايي،تقنيني به منظور برون رفت از چالش‏های حادث در قبال عدم پرداخت ديه‏ی غیرمسلمانان و بيگانگان مقيم در قلمرو كشور جمهوري اسلامي ايران كه هرازگاهي موجب محكوميت ايران در كنوانسيون‏های حقوق بشر سازمان ملل متحد ومجامع حقوقي و بين المللي می‏گردد.

ج) آشنا نمودن مسلمانان و شهروندان ايراني به حقوق هم نوعان خويش در ارتباط و همزيستي با آنان در جهت تعامل با يكديگر به منظور احترام متقابل و جذب غير مسلمانان به تعاليم عاليه اسلام به عنوان مكتب الهام بخش توحيد‏ی و احترام به كرامات ذاتي انسان‏ها وجلو گيري از به هدر رفتن خون مطلق انسان بما هو انسان كه حرمت آن مورد تأكيد شروع مقدس است.

 

  1. سوال‏های اصلي تحقيق

براي رسيدن به اهداف مذكور در بند فوق اين تحقيق با عنايت خداوند متعال درصدد است كه با استفاده از منابع فقهي و حقوقي و قوانين موضوعه وبا استنتاج از قواعد فقهي و اصول كلي حقوق بين الملل به دو سؤال اصلي واساسي زير پاسخ دهد:

  1. مهمترين مبناي مسؤليت بيت المال مسلمين در قبال ديه غيرمسلمان و بيگانگان مقيم در قلمرو كشور جمهوري اسلامي ايران چيست؟ راهكار اساسي برون رفت نظام عدالت كيفري ايران درقبال چالش‏های قانوني وقضايي حادث به اعتبار عدم پرداخت ديه‏ی غيرمسلمانان و بيگانگان مقيم در قلمرو كشور جمهوري اسلامي ايران چيست؟
  2. راهکار اساسی نظام عدالت کیفری ایران در قبال مسائل قانونی و قضایی حادث به اعتبار عدم پرداخت دیه غیرمسلمانان و بیگانگان مقیم در قلمرو کشور جمهوری اسلام ایران چیست؟

دسته بندی : پایان نامه حقوق